سیستم نمره منفی گواهینامه یکی از روش‌های مهم پلیس راهنمایی و رانندگی برای کنترل تخلفات رانندگی در ایران است. این قانون با هدف افزایش ایمنی جاده‌ها، کاهش تصادفات و تشویق رانندگان به رعایت مقررات تصویب شد. بر اساس آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی سال ۱۴۰۳، هر راننده با ارتکاب برخی تخلفات، امتیاز منفی دریافت می‌کند. تداوم تخلفات و کاهش امتیاز ممکن است منجر به ضبط یا حتی ابطال گواهینامه شود.

این امتیازها در پرونده راننده ثبت می‌شوند و می‌توانند بر تمدید گواهینامه یا حتی نرخ بیمه تأثیر بگذارند. با این وجود، بسیاری از رانندگان هنوز دقیق نمی‌دانند نمره منفی چگونه محاسبه یا حذف می‌شود. در این مقاله، تمام جزئیات مربوط به نمره منفی، نحوه کاهش آن، روش استعلام، و قوانین به‌روز سال ۱۴۰۳ به‌طور کامل شرح داده می‌شود تا بتوانید با آگاهی بیشتر رانندگی کنید و از مشکلات احتمالی پیشگیری نمایید.

نمره منفی گواهینامه چیست؟

نمره منفی گواهینامه یک ابزار کنترلی است که بر اساس قانون راهنمایی و رانندگی برای مهار تخلفات خطرناک استفاده می‌شود. در این سیستم، هر راننده در آغاز ۳۰ امتیاز مثبت دارد و هر تخلف خاص میزان مشخصی از این امتیاز را کاهش می‌دهد.

به‌عبارت دیگر، در صورت ارتکاب تخلفات سنگین یا خطرناک، پلیس برای راننده نمره منفی در نظر می‌گیرد. هرچه این نمرات بیشتر جمع شوند، راننده به ابطال یا تعلیق گواهینامه نزدیک‌تر می‌شود. وقتی مجموع امتیازات به صفر برسد، گواهینامه به‌طور موقت ضبط شده و فرد از رانندگی محروم می‌شود.

چه تخلفاتی باعث دریافت نمره منفی گواهینامه می‌شوند؟

 تخلفات سنگین و حادثه‌زا در نمره منفی گواهینامه

تخلفات متوسط در نمره منفی گواهینامه

 تخلفات سبک در نمره منفی گواهینامه(معمولاً بدون نمره منفی)

میزان نمره منفی گواهینامه کسر شده برای هر تخلف

بر اساس مقررات به‌روز سال 1404 ، برای هر تخلف نمره منفی متفاوتی در نظر گرفته شده است. جدول زیر مهم‌ترین موارد را نشان می‌دهد:

نکته: بر اساس آیین‌نامه جدید مصوب 1404 ، مقادیر دقیق ممکن است در استان‌ها و شرایط مختلف متفاوت باشد. بنابراین برای اطلاع از آخرین تغییرات، استعلام از سایت پلیس راهور ۱۲۰ یا مراجعه حضوری به پلیس +۱۰ توصیه می‌شود.

در چه شرایطی گواهینامه ضبط یا ابطال می‌شود؟

 جمع نمره منفی گواهینامه

زمانی که مجموع نمرات منفی راننده به صفر برسد، پلیس گواهینامه او را ضبط می‌کند. در این حالت:

• بار اول: محرومیت بین ۳ تا ۶ ماه
• بار دوم: محرومیت تا ۱ سال یا الزام به گذراندن دوره‌های آموزشی
• بار سوم: احتمال ابطال دائم گواهینامه و صدور مجدد پس از آزمون

 ضبط فوری گواهینامه با نمره منفی گواهینامه

در تخلفات بسیار جدی مانند رانندگی در حالت مستی، انجام حرکات خطرناک در مکان عمومی یا تصادفات منجر به جرح شدید، گواهینامه بلافاصله ضبط می‌شود حتی اگر راننده تمام امتیاز خود را از دست نداده باشد.

چگونه نمره منفی را کاهش یا حذف کنیم؟

•  گذر زمان

اگر راننده طی شش ماه هیچ تخلفی که نمره منفی دارد انجام ندهد، نمرات وی به‌صورت خودکار حذف یا کاهش می‌یابد. این سیاست برای تشویق رانندگان به رفتار ایمن در نظر گرفته شده است.

•  شرکت در دوره‌های آموزشی

رانندگانی که نمرات منفی زیادی دارند، می‌توانند از طریق شرکت در دوره‌های راهنمایی و رانندگی یا کلاس‌های بازآموزی ایمنی، بخشی از امتیاز منفی خود را جبران کنند. این دوره‌ها در مراکز آموزشی مورد تأیید پلیس برگزار می‌شوند.

• اعتراض و ثبت شکایت

در صورت بروز اشتباه در ثبت تخلف، راننده می‌تواند:

1. به نزدیک‌ترین مرکز پلیس +۱۰ مراجعه کند.
2. مدارک و دلایل خود (مثلاً خرابی تابلو یا اشتباه دوربین) را ارائه دهد.
3. درخواست بازبینی تخلف در کمیسیون راهنمایی و رانندگی ثبت کند.

اگر تخلف به‌صورت نادرست ثبت شده باشد، نمره منفی و جریمه مرتبط حذف می‌شود.

نحوه استعلام نمره منفی گواهینامه

•  اپلیکیشن پلیس راهور

با نصب برنامه رسمی راهور، رانندگان می‌توانند با وارد کردن شماره ملی و اطلاعات گواهینامه، نمره منفی و خلافی خودرو ثبت‌شده خود را مشاهده کنند. اپلیکیشن جزئیات شامل تاریخ، محل و نوع تخلف را نمایش می‌دهد.

•  سامانه اینترنتی راهور

علاوه بر اپلیکیشن، از طریق درگاه اینترنتی پلیس راهور نیز می‌توان نمرات منفی را استعلام گرفت. در این سامانه، امکان دریافت گزارش کامل تخلفات به فرمت PDF وجود دارد تا راننده بتواند پرونده خود را نگهداری کند.

•  مراجعه حضوری

رانندگانی که به گزارش رسمی نیاز دارند (مانند موارد بیمه یا دادگاه)، می‌توانند به دفاتر پلیس +۱۰ مراجعه کرده و نسخه چاپی نمرات خود را دریافت کنند.

تاثیر نمره منفی گواهینامه بر بیمه خودرو

نمره منفی فقط بر گواهینامه اثر ندارد، بلکه می‌تواند بر سابقه بیمه بدنه و شخص ثالث نیز تأثیر بگذارد. شرکت‌های بیمه، رانندگان با نمره منفی زیاد را در گروه پرخطر قرار می‌دهند. این مسئله ممکن است باعث افزایش حق بیمه یا کاهش درصد خسارت پرداختی شود.
بنابراین، کنترل نمرات منفی به معنای صرفه‌جویی در هزینه‌های بیمه نیز هست.

نکات مهم که رانندگان باید بدانند

• نمره منفی همیشه مساوی با جریمه نقدی نیست؛ ممکن است بدون وجه نقدی اما با تأثیر در سوابق باشد.
• رانندگان تازه‌کار (دارندگان گواهینامه کمتر از دو سال) حساس‌تر تحت نظارت هستند.
• نمره منفی به راننده تعلق دارد، نه خودرو. بنابراین اگر خودرو را بفروشید، سوابق تخلف منتقل نمی‌شود.
• خرید خودرو کارکرده یا تصادفی به معنای انتقال نمره منفی صاحب قبلی نیست.
• پیگیری مستمر سوابق و یادگیری قوانین جدید، بهترین روش برای حفظ سوابق مثبت رانندگی است.

سوالات متداول نمره منفی گواهینامه

۱. نمره منفی بعد از چه مدت ریست می‌شود؟
اگر فرد طی شش ماه تخلفی انجام ندهد، نمره‌های منفی او حذف می‌شود. در صورت تکرار تخلف پس از حذف، محاسبه از ابتدا شروع خواهد شد.

۲. آیا می‌توان با پرداخت هزینه نمره منفی را صفر کرد؟
خیر. نمره منفی فقط از طریق گذر زمان، شرکت در دوره آموزشی یا تایید اعتراض حذف می‌شود.

۳. اگر مالک خودرو عوض شود، نمره منفی هم منتقل می‌شود؟
خیر، نمره منفی همیشه به نام دارنده گواهینامه ثبت می‌شود نه به خودرو.

۴. آیا در تصادف‌های جرحی همیشه نمره منفی داده می‌شود؟
خیر، اگر راننده مقصر نباشد یا حادثه جزئی باشد، نمره منفی لحاظ نمی‌شود.

۵. اگر تخلف توسط دوربین اشتباه ثبت شود چه کنیم؟
می‌توانید با ارائه مدارک و مستندات رسمی، از طریق پلیس +۱۰ اعتراض خود را ثبت کنید و در صورت تایید، تخلف و نمره آن حذف خواهد شد.